Soja cenną rośliną leczniczą

Soja (Glycine max L. Merr) należy do rodziny bobowatych (Fabaceae). Pochodzi z rejonów Azji Wschodniej, gdzie spożywana jest w od 5000 lat. Soja jest bardzo cenną rośliną leczniczą i żywieniową, co związane jest przede wszystkim z jej bogatym składem chemicznym. Nasiona zawierają około 40 % białka o bardzo dobrym wśród roślin składzie aminokwasowym. Ponadto średnio około 18 % tłuszczu zawierającego cenne niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), składniki mineralne, tj. wapń, fosfor, potas oraz cenne fitoestrogeny (genisteinę i daidzeinę). Roślina ta stosowana jest od wielu lat w profilaktyce okresu przekwitania i chorób układu krążenia.

Za główne substancje łagodzące objawy okresu okołomenopauzalnego uważa się fitoestrogeny (genisteina i dzaidzeina), które łagodzą objawy związane z tym trudnym okresem w życiu kobiety. Spowodowane jest to przede wszystkim dużym podobieństwem fitoestrogenów do naturalnych estrogenów. Fitoestrogeny ze względu na powinowactwo do receptorów estrogenowych, łączą się z nimi, regulując w ten sposób ich poziom. Gdy poziom estrogenów w okresie menopauzy zmniejsza się, fitoestogeny zastępują go „udając jego działanie”.

Drugą ważną cechą tej cennej rośliny jest wpływ na układ krążenia. Preparaty sojowe są od wielu lat stosowane w profilaktyce miażdżycy ze względu na zawartość cennych niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), odgrywających tutaj bardzo ważną role. NNKT to grupa kwasów zwanych witaminą F, w której skład wchodzą: kwas oleinowy, kwas linolenowy, kwas linolowy oraz kwas arachidonowy. Ich korzystne działanie polega przede wszystkim na zwiększeniu frakcji cholesterolu HDL (tzw. „dobry cholesterol”), natomiast redukcji frakcji cholesterolu LDL i frakcji VLDL (tzw. „zły cholesterol”).

Na rynku można znaleźć wiele produktów pochodzenia sojowego i suplementów diety, zawierających w swoim składzie cenne fitoestrogeny. Coraz większe uznanie konsumentów znajdują produkty pochodzenia sojowego jako tradycyjne potrawy sojowe, oparte na przetworzonym białku soi, takie jak, mleko sojowe, serki tofu, kotlety, czy nawet same nasiona dodawane do potraw.

dr inż. Anna Nowak

Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie

Samodzielna Pracownia Farmakoterapii Dermatologicznej

Ekspert, Instytut HAPPYMORE